Ontladen deel 1

Verslag van een uitwisselingsles over "ontladen"

Eind 2025 spraken we (de deelnemers van de GHIA Qigong groep en Ronald en Saskia) met elkaar over het onderwerp ‘ontlading bij trauma’.

Het was een levendig gesprek: we raakten bijna niet uitgesproken!

De komende week hebben we daarom een tweede uitwisseling over dit onderwerp: ‘Ontladen deel 2’.

Als je wilt meepraten of meeluisteren, ga dan op 3 dinsdag maart tegen 10 uur naar het tabblad van de GHIA-Qigong groep en klik daar op de zoomlink.

Voor diegenen die de vorige uitwisseling gemist hebben of nog eens willen teruglezen wat daar aan de orde kwam, volgt hier een:

Samenvatting van de thema’s uit ‘Ontladen deel 1’

Wat is trauma-ontlading?

• Definitie: Ontlading is het loslaten van opgesloten trauma-energie in het lichaam. Deze energie ontstaat wanneer men in een gevaarlijke situatie niet kon vechten, vluchten of ontsnappen. De energie blijft vastzitten totdat het veilig genoeg is of er voldoende ondersteuning is om deze te laten afvloeien.

• Overlevingsenergie: Trauma energie is eigenlijk ‘overlevingsenergie’: een intense energie om te willen overleven, maar die het systeem niet kon inzetten op het moment van de traumatische gebeurtenis.

• Vastzetting: Deze energie zet zich vast in het lichaam; de fascie (ons bindweefselnetwerk door het hele lichaam heen) wordt genoemd als een waarschijnlijke plek voor deze vastzetting.

• Biologisch proces: Ontlading is een volkomen natuurlijk en functioneel biologisch proces. Het lichaam ‘weet’ instinctief hoe het moet ontladen wanneer er voldoende veiligheid en ondersteuning is.

2. Hoe manifesteert ontlading zich?

• Fysieke reacties: Trillen, schokken, intense opvliegers van hitte of kou, zweten. Maar het kan ook heel subtiel zijn.

• Emotionele reacties

• Belangrijk onderscheid: Niet elk trillen of elke intense emotie is trauma-ontlading. Ontlading is anders dan de opbouw van spanning (bijv. trillen van woede of angst).

• Effect van ontlading: Na ‘echte’ ontlading ervaart men een diepe lichamelijke rust en is er lading (de emotionele en psychische impact) van de gebeurtenis af, waardoor men er anders op terugkijkt en er weer meer zachtheid en flexibiliteit in ons systeem komt. Er kan weer meer levensenergie stromen.

3. Cruciale elementen voor een veilige ontlading:

• Veiligheid en vertrouwen: Dit zijn de belangrijkste voorwaarden. Het individu moet zich veilig genoeg voelen in de omgeving en bij de begeleider.

• Ondersteuning: Vaak is de aanwezigheid van een bekwaam lichaamsgericht traumatherapeut, of een zeer ondersteunende vriend, essentieel. De therapeut biedt een ‘container’ van steun en helpt bij regulatie, veiligheid en zo nodig het vertragen van het proces.

• Het “body knows”-principe: Het lichaam heeft een inherente wijsheid om het proces van ontlading te laten gebeuren. Dit wordt geïllustreerd met het voorbeeld van een impala die na een aanval door een luipaard onbewust trilt en schokt om de overlevingsenergie te ontladen en vervolgens verdergaat met leven. Bekijk de video hier.

• Gedoseerde aanpak (‘cola-fles metafoor’): Te snel of te heftig ontladen (zoals de dop van een tevoren geschudde colafles te snel afhalen) kan het systeem overweldigen en opnieuw ontregelen. Het is essentieel om de ontlading langzaam en in kleine stapjes te reguleren. De therapeut kan hierbij helpen door de ‘dop van de colafles’, indien nodig, weer iets dicht te draaien.

• Verschil met catharsis: Catharsis (geforceerd en hevig emotioneel uiten) leidt vaak niet tot integratie en kan het systeem van mensen met een gevoelig zenuwstelsel juist opnieuw ontregelen.

4. Ervaringen en inzichten van deelnemers:

• Deelnemers deelden persoonlijke ervaringen die het belang van veiligheid, vertrouwen in het lichaam en de gedoseerde aanpak onderstrepen.

• Sommige oefeningen (zoals TRE) hielpen sommigen om het lichaam te laten trillen, wat als helend werd ervaren als het in een veilige context gebeurt. Anderen hadden er niet zo veel aan, of raakten er eerder door overweldigd. Lees hierover meer op traumanet.nl.

• Er werd herkend dat wanneer de verwachte veiligheid van professionals tijdens traumatherapie ontbrak, dit leidde tot een gevoel van ‘dubbele ontkenning’ en diepe eenzaamheid.

• Een belangrijk inzicht was dat ‘bedding van binnenuit’ (een gevoel van veiligheid dat van binnenuit het lichaam ontstaat) effectiever is dan ‘druk van buitenaf’ (geforceerde technieken of medicatie die averechts kunnen werken).

• Het delen van deze diepe ervaringen in een veilige groep werd als essentieel ervaren voor heling, omdat er ‘alleen mee zijn’ de eenzaamheid van het trauma verder kan bevestigen.

• De reis van het leren kennen van het eigen lichaam en het onderscheiden van spanning en ontlading is een complexe, maar waardevolle ontdekkingstocht.

5. Boekaanbeveling:

“Trauma is iets wonderlijks” van Steve Haines (een stripverhaal over trauma waarin de polyvagaal theorie ook goed wordt uitgelegd) wordt aanbevolen voor verdere informatie.